ترجمه مدارک یکی از مهمترین مراحل در مسیر مهاجرت تحصیلی، کاری یا حتی دریافت ویزای توریستی است. بسیاری از متقاضیان زمانی متوجه اهمیت ترجمه رسمی مدارک میشوند که درخواست آنها به دلیل نقص مدارک یا ترجمه نادرست با تأخیر یا حتی ریجکت مواجه میشود. به همین دلیل آشنایی با اصول ترجمه رسمی، مدارک مورد نیاز، هزینهها و اعتبار ترجمه میتواند از بروز مشکلات جدی در فرآیند مهاجرت جلوگیری کند.
در سال 2026 با افزایش تعداد متقاضیان مهاجرت، سفارتها و دانشگاهها حساسیت بیشتری نسبت به صحت مدارک ترجمهشده دارند. در این مقاله، نکات کلیدی درباره ترجمه رسمی مدارک که هر متقاضی باید بداند به صورت کامل بررسی میشود تا بتوانید مدارک خود را بدون خطا آماده کنید.
مدارک لازم برای ترجمه رسمی
یکی از رایجترین سوالات متقاضیان این است که چه مدارکی باید ترجمه شوند. پاسخ این سوال به نوع ویزا یا هدف مهاجرت بستگی دارد، اما برخی مدارک تقریباً در همه پروندههای مهاجرتی مشترک هستند.
در مهاجرت تحصیلی معمولاً مدارک تحصیلی شامل مدرک دیپلم، کارشناسی، کارشناسی ارشد و ریزنمرات باید ترجمه رسمی شوند. علاوه بر آن، مدارک هویتی مانند شناسنامه، کارت ملی و پاسپورت نیز اغلب نیاز به ترجمه دارند.
برای مهاجرت کاری، گواهی اشتغال به کار، سوابق بیمه، قراردادهای کاری، رزومه رسمی و مدارک فنی یا حرفهای نیز باید ترجمه شوند. همچنین در برخی پروندهها ترجمه سند ازدواج، گواهی تولد فرزند، مدارک مالی و اسناد ملکی نیز مورد نیاز است.
نکته مهم این است که قبل از ترجمه باید دقیقاً بررسی کنید سفارت یا دانشگاه مقصد چه مدارکی را درخواست کرده است، زیرا ترجمه مدارک اضافی تنها باعث افزایش هزینه خواهد شد.
مراحل ترجمه رسمی مدارک
فرآیند ترجمه رسمی مدارک معمولاً شامل چند مرحله مشخص است که بهتر است با آن آشنا باشید تا زمان خود را از دست ندهید.
1.آماده کردن اصل مدرک
ابتدا باید اصل مدارک خود را آماده کنید. بسیاری از دارالترجمههای رسمی بدون مشاهده اصل مدرک، ترجمه رسمی انجام نمیدهند. پس از آن، مدارک به دارالترجمه رسمی تحویل داده میشود و مترجم رسمی قوه قضاییه ترجمه را انجام میدهد.
2.تأیید به دادگستری
در مرحله بعد، ترجمهها مهر و امضای رسمی مترجم را دریافت میکنند. در صورت نیاز، مدارک میتوانند برای تأیید به دادگستری و وزارت امور خارجه نیز ارسال شوند. برخی کشورها فقط مهر مترجم رسمی را قبول میکنند و برخی دیگر تأییدات اضافی نیز میخواهند.
3.ارسال به سفارت یا دانشگاه
در نهایت نسخه نهایی ترجمه رسمی همراه با کپی مدارک تحویل متقاضی میشود و میتواند برای دانشگاه یا سفارت ارسال شود.
هزینه ترجمه رسمی مدارک چقدر است؟
هزینه ترجمه رسمی مدارک بسته به نوع مدرک، تعداد صفحات و زبان مقصد متفاوت است. نرخ ترجمه رسمی معمولاً توسط نهادهای رسمی تعیین میشود، اما هزینههای جانبی مانند تأیید دادگستری و وزارت خارجه میتواند مبلغ نهایی را افزایش دهد.
برای مثال ترجمه شناسنامه، کارت ملی یا مدارک تحصیلی معمولاً هزینه مشخصی دارند، اما ریزنمرات دانشگاهی که شامل چندین صفحه است هزینه بیشتری خواهد داشت. همچنین اگر نیاز به چند نسخه ترجمه داشته باشید، هزینه افزایش پیدا میکند.
بهتر است قبل از شروع ترجمه، از دارالترجمه درباره هزینه دقیق سوال کنید تا در ادامه با هزینههای پیشبینینشده مواجه نشوید.
اعتبار ترجمه رسمی مدارک تا چه زمانی است؟
بسیاری از متقاضیان تصور میکنند ترجمه رسمی تاریخ انقضا دارد، اما در واقع ترجمه رسمی به خودی خود منقضی نمیشود. آنچه اهمیت دارد تاریخ صدور اصل مدرک است.
با این حال، برخی سفارتها یا دانشگاهها ترجمههایی که مدت زیادی از صدور آن گذشته باشد را قبول نمیکنند و ممکن است ترجمه جدید درخواست کنند، بهویژه در مورد مدارکی مانند گواهی اشتغال یا سوابق مالی که ممکن است تغییر کنند.
به طور معمول توصیه میشود ترجمه مدارک بیش از شش ماه تا یک سال قدیمی نباشد، به خصوص اگر در پرونده شما مدارک زمانی مانند شغل یا تمکن مالی وجود دارد.
تفاوت نیازهای ترجمه مدارک در کشورهای مختلف
یکی از مهمترین نکاتی که متقاضیان مهاجرت معمولاً به آن توجه کافی نمیکنند، تفاوت قوانین و الزامات کشورها در پذیرش ترجمه مدارک است. بسیاری تصور میکنند یک بار ترجمه رسمی انجام دادن برای تمام کشورها قابل استفاده است، در حالی که هر کشور، سفارت یا حتی دانشگاه میتواند الزامات متفاوتی برای پذیرش مدارک ترجمهشده داشته باشد. آگاهی از این تفاوتها میتواند از دوبارهکاری، هزینه اضافی و تأخیر در پرونده جلوگیری کند.
به طور کلی، سه سطح اعتبار برای ترجمه مدارک وجود دارد:
- ترجمه رسمی با مهر مترجم رسمی
- ترجمه رسمی با تأیید دادگستری
- ترجمه رسمی با تأیید دادگستری و وزارت امور خارجه
کشور یا مؤسسه مقصد تعیین میکند کدام سطح اعتبار لازم است.
ترجمه مدارک برای کشورهای اروپایی
بسیاری از دانشگاههای اروپایی، به ویژه در آلمان، هلند، بلژیک، سوئد و فنلاند، معمولاً ترجمه رسمی ساده با مهر مترجم رسمی را میپذیرند. در مرحله اپلای آنلاین، اغلب ارسال نسخه اسکن ترجمه کافی است و اصل مدارک هنگام ثبتنام حضوری بررسی میشود.
با این حال، برخی کشورها مانند ایتالیا و اسپانیا ممکن است علاوه بر ترجمه رسمی، تأییدات قانونی یا حتی معادلسازی مدارک تحصیلی را نیز درخواست کنند. بنابراین دانشجویانی که قصد تحصیل در این کشورها را دارند باید از ابتدا شرایط دقیق دانشگاه مقصد را بررسی کنند.
ترجمه مدارک برای کانادا و استرالیا
در پروندههای مهاجرتی کانادا و استرالیا حساسیت زیادی روی صحت ترجمه وجود دارد. معمولاً ترجمه باید توسط مترجم رسمی انجام شود و در بسیاری از موارد لازم است مترجم تأییدیه رسمی خود را نیز ضمیمه کند.
در برخی برنامههای مهاجرتی کانادا، علاوه بر ترجمه رسمی، لازم است مترجم سوگندنامه یا گواهی رسمی ترجمه نیز ارائه دهد. همچنین برخی پروندهها نیاز به تأییدات تکمیلی دارند، به ویژه در ویزاهای کاری و اقامتی.
ترجمه مدارک برای آمریکا و انگلستان
در بسیاری از دانشگاههای آمریکا و انگلستان، ترجمه رسمی توسط مترجم معتبر کافی است و الزاماً نیازی به مهر دادگستری و وزارت خارجه وجود ندارد. اما نکته مهم این است که ترجمه باید دقیق و کامل باشد و مترجم تأیید کند که ترجمه دقیقاً مطابق متن اصلی انجام شده است.
در برخی موارد، دانشگاهها حتی ترجمهای را میپذیرند که توسط مترجم دانشگاه یا مؤسسات آموزشی معتبر انجام شده باشد، اما برای پروندههای ویزا همچنان ترجمه رسمی ترجیح داده میشود.
تفاوت نیازها در مرحله اپلای و مرحله ویزا
یکی از نکات مهم این است که نیازهای ترجمه در مرحله پذیرش دانشگاه با مرحله درخواست ویزا ممکن است متفاوت باشد. بسیاری از دانشگاهها برای بررسی اولیه فقط نسخه اسکن ترجمه را قبول میکنند، اما سفارت ممکن است نسخه اصلی ترجمه رسمی با مهرهای قانونی را درخواست کند.
به همین دلیل توصیه میشود ترجمه مدارک را به گونهای انجام دهید که هم برای دانشگاه و هم برای سفارت قابل استفاده باشد تا مجبور به ترجمه مجدد نشوید.
اشتباهات رایج در ترجمه مدارک مهاجرتی
بسیاری از مشکلات پروندههای مهاجرتی به دلیل اشتباهات ساده در ترجمه مدارک ایجاد میشود. یکی از رایجترین اشتباهات، عدم تطابق نام و نام خانوادگی در ترجمه با پاسپورت است. حتی تفاوت یک حرف میتواند مشکل ایجاد کند.
اشتباه در ترجمه تاریخها، ناقص بودن ترجمه مدارک، عدم درج مهر رسمی یا ترجمه غیررسمی نیز از مشکلات متداول است. برخی افراد نیز مدارک قدیمی را بدون بررسی تغییرات جدید ترجمه میکنند که باعث تناقض در پرونده میشود.
همچنین استفاده از ترجمههای آنلاین یا غیررسمی برای ارسال به سفارت معمولاً قابل قبول نیست و میتواند باعث رد پرونده شود.
جمعبندی
ترجمه رسمی مدارک یکی از مراحل حساس در فرآیند مهاجرت یا اپلای تحصیلی است و کوچکترین اشتباه میتواند باعث تأخیر یا رد درخواست شود. آگاهی از مدارک لازم، مراحل ترجمه، هزینهها و اعتبار مدارک به شما کمک میکند این مسیر را بدون استرس طی کنید.
بهتر است قبل از اقدام، نیازهای دانشگاه یا سفارت مقصد را دقیق بررسی کنید و ترجمه مدارک را تنها از طریق دارالترجمههای رسمی انجام دهید. با برنامهریزی درست و دقت در جزئیات، میتوانید یکی از مهمترین مراحل مهاجرت را بدون مشکل پشت سر بگذارید.
