در مسیر مهاجرت تحصیلی، یکی از مهمترین و در عین حال پرریسکترین مراحل، لگال کردن مدارک تحصیلی است. بسیاری از ریجکتیها، تأخیرها و حتی باطل شدن پذیرش دانشگاهها، به دلیل نقص یا اشتباه در فرآیند لگال مدارک اتفاق میافتد. اگر قصد تحصیل در خارج از کشور را دارید، آشنایی دقیق با مفهوم لگال کردن، مراحل آن و کشورها و دانشگاههایی که به این فرآیند نیاز دارند، کاملاً ضروری است.
در این مقاله، توضیح میدهیم که لگال کردن مدارک چیست، چه مدارکی نیاز به لگال دارند، مراحل انجام آن چگونه است و چرا این موضوع نقش کلیدی در موفقیت پرونده مهاجرت تحصیلی شما دارد.
لگال کردن مدارک چیست؟
لگال کردن مدارک (Legalization) به فرآیندی گفته میشود که طی آن، اصالت مدارک تحصیلی شما توسط نهادهای رسمی کشور صادرکننده و سپس سفارت کشور مقصد تأیید میشود. به زبان ساده، لگال کردن یعنی اینکه کشور مقصد مطمئن شود مدرکی که ارائه میدهید واقعی، معتبر و صادرشده توسط یک مرجع رسمی است.
این فرآیند معمولاً شامل چند مرحله اداری است و بسته به کشور مقصد، ممکن است ساده یا بسیار حساس و زمانبر باشد. لگال کردن با ترجمه رسمی تفاوت دارد؛ ترجمه تنها تبدیل زبان است، اما لگال کردن تأیید اعتبار قانونی مدرک محسوب میشود.
مراحل دریافت تأییدیه تحصیلی
قبل از ورود به فرآیند لگال، مدارک تحصیلی باید تأییدیه داخلی دریافت کنند. این مرحله پایه و اساس لگال محسوب میشود.
در مرحله اول، مدرک تحصیلی باید از دانشگاه یا موسسه آموزشی صادرکننده تأیید شود. سپس مدارک به وزارت علوم یا وزارت بهداشت (بسته به رشته تحصیلی) ارسال میشوند تا صحت تحصیل و فارغالتحصیلی بررسی شود.
پس از آن، مدارک برای تأیید نهایی به وزارت امور خارجه ارسال میشوند. این مرحله نشان میدهد که مدرک از نظر دولت ایران معتبر است و قابلیت ارائه به نهادهای خارجی را دارد.
چه دانشگاههایی نیاز به لگال کردن دارند؟
بهطور کلی، دانشگاههایی که در کشورهای اروپایی و برخی کشورهای آسیایی سختگیری بالایی دارند، لگال مدارک را الزامی میدانند. این الزام معمولاً برای دانشگاههای دولتی، دانشگاههای با رتبه بالا و دانشگاههایی که پذیرش آنها منجر به اقامت بلندمدت میشود، بیشتر دیده میشود.
دانشگاههایی که سیستم پذیرش آنها مبتنی بر بررسی دقیق سوابق تحصیلی است، اغلب بدون لگال مدارک، پذیرش نهایی یا ثبتنام قطعی انجام نمیدهند. همچنین برخی دانشگاهها ممکن است در ابتدا پذیرش مشروط بدهند و لگال مدارک را در مرحله ثبتنام حضوری درخواست کنند.
دانشگاههایی که معمولاً نیاز به لگال کردن مدارک دارند (بر اساس کشور)
آلمان
تقریباً تمام دانشگاههای دولتی آلمان بهصورت مستقیم یا غیرمستقیم به مدارک لگالشده یا تأییدشده نیاز دارند، مخصوصاً در مرحله ثبتنام نهایی.
دانشگاههای شاخص:
- University of Munich (LMU)
- Technical University of Munich (TUM)
- Heidelberg University
- RWTH Aachen University
- Humboldt University of Berlin
- Freie Universität Berlin
- University of Hamburg
- University of Cologne
📌 در آلمان حتی اگر پذیرش از طریق Uni-Assist باشد، در مرحله نهایی مدارک لگالشده یا تأییدیه رسمی درخواست میشود.
اتریش
اکثر دانشگاههای اتریش بدون لگال مدارک، ثبتنام نهایی انجام نمیدهند.
دانشگاههای شاخص:
- University of Vienna
- Vienna University of Technology (TU Wien)
- Medical University of Vienna
- University of Graz
- University of Innsbruck
- Johannes Kepler University Linz
ایتالیا
ایتالیا از سختگیرترین کشورها در زمینه لگال مدارک است، بهویژه برای دانشگاههای دولتی.
دانشگاههای شاخص:
- University of Milan
- Sapienza University of Rome
- University of Bologna
- Politecnico di Milano
- Politecnico di Torino
- University of Padua
- University of Pisa
📌 در ایتالیا معمولاً علاوه بر لگال، Declaration of Value (DoV) نیز نیاز است.
فرانسه
بسیاری از دانشگاههای دولتی فرانسه، بهخصوص در مرحله ثبتنام حضوری، لگال مدارک را درخواست میکنند.
دانشگاههای شاخص:
- Sorbonne University
- Université Paris-Saclay
- Université de Lyon
- Université de Strasbourg
- Université Grenoble Alpes
اسپانیا
دانشگاههای اسپانیا برای ثبتنام نهایی و معادلسازی مدارک به لگال نیاز دارند.
دانشگاههای شاخص:
- University of Barcelona
- Autonomous University of Barcelona
- Complutense University of Madrid
- Autonomous University of Madrid
- University of Valencia
فنلاند (در برخی موارد)
اکثر دانشگاههای فنلاند در مرحله اپلای لگال نمیخواهند، اما برای ثبتنام نهایی یا بررسی سفارت ممکن است مدارک لگالشده درخواست شود.
دانشگاههای شاخص:
- University of Helsinki
- Aalto University
- University of Turku
- Tampere University
- University of Oulu
سوئد (در موارد خاص)
بیشتر دانشگاهها به ترجمه رسمی بسنده میکنند، اما در برخی پروندهها لگال درخواست میشود.
دانشگاههای شاخص:
- Lund University
- Uppsala University
- Stockholm University
- KTH Royal Institute of Technology
چه کشورهایی نیاز به لگال کردن مدارک دارند؟
همه کشورها الزام یکسانی برای لگال ندارند. برخی کشورها تنها به ترجمه رسمی بسنده میکنند، اما بسیاری از مقاصد مهاجرت تحصیلی، لگال مدارک را الزامی یا بسیار توصیهشده میدانند.
کشورهایی مانند آلمان، اتریش، ایتالیا، اسپانیا، فرانسه، جمهوری چک، اسلواکی و برخی کشورهای اسکاندیناوی، معمولاً نسبت به اعتبار مدارک حساس هستند. در این کشورها، بدون لگال یا تأییدات رسمی، امکان ثبتنام نهایی یا صدور ویزا ممکن است با مشکل مواجه شود.
همچنین برخی کشورها برای ویزای تحصیلی، بررسی لگال مدارک را در مرحله سفارت انجام میدهند و نبود آن میتواند باعث ریجکت ویزا شود.
چرا لگال مدارک مهم است؟
اهمیت لگال مدارک فقط به پذیرش دانشگاه محدود نمیشود. این فرآیند مستقیماً روی ریسک ویزا، زمان بررسی پرونده و اعتبار کلی شما نزد سفارت تأثیر میگذارد.
از نگاه سفارت، لگال بودن مدارک به این معناست که:
- مدارک جعلی یا دستکاریشده نیستند
- تحصیلات متقاضی واقعی و قابل استعلام است
- پرونده شفاف و کمریسک محسوب میشود
در بسیاری از پروندهها، عدم لگال صحیح مدارک باعث میشود سفارت درخواست مدارک تکمیلی بدهد یا حتی پرونده را رد کند. به همین دلیل، لگال مدارک یکی از مراحل کلیدی در مهاجرت تحصیلی حرفهای و کمریسک محسوب میشود.
مراحل اصلی لگال مدارک
فرآیند لگال مدارک معمولاً شامل مراحل زیر است:
در قدم اول، ترجمه رسمی مدارک توسط دارالترجمه رسمی انجام میشود. ترجمه باید دقیق، بدون خطا و مطابق با استانداردهای کشور مقصد باشد.
در مرحله بعد، ترجمهها به تأیید دادگستری میرسند. این تأیید نشان میدهد که مترجم رسمی بوده و ترجمه از نظر حقوقی معتبر است.
پس از آن، مدارک توسط وزارت امور خارجه تأیید میشوند. این مرحله نشاندهنده رسمیت بینالمللی مدارک است.
در نهایت، در بسیاری از پروندهها، مدارک باید به سفارت کشور مقصد ارائه شوند تا مهر یا تأیید نهایی لگال دریافت کنند. این مرحله بسته به کشور مقصد ممکن است حضوری، پستی یا از طریق کارگزاری انجام شود.
مدارک رایج برای لگال
همه مدارک تحصیلی لزوماً نیاز به لگال ندارند، اما برخی مدارک تقریباً همیشه در این فرآیند قرار میگیرند.
مدارک رایج برای لگال شامل:
- مدرک دیپلم و پیشدانشگاهی
- ریزنمرات مقاطع تحصیلی
- مدرک کارشناسی، کارشناسی ارشد یا دکتری
- گواهی اشتغال به تحصیل یا فارغالتحصیلی
- در برخی موارد، گواهی سابقه تحصیل یا ترک تحصیل
بسته به کشور مقصد، ممکن است مدارک هویتی مانند شناسنامه یا گواهی تولد نیز نیاز به لگال داشته باشند.
جمعبندی
لگال کردن مدارک، یکی از حساسترین مراحل در مسیر مهاجرت تحصیلی است که مستقیماً بر پذیرش دانشگاه، صدور ویزا و اعتبار پرونده مهاجرتی تأثیر میگذارد. بسیاری از مشکلات و ریجکتیها نه به دلیل ضعف علمی، بلکه بهخاطر اشتباهات ساده در فرآیند لگال رخ میدهند.
اگر قصد تحصیل در خارج از کشور را دارید، باید بدانید که لگال مدارک یک مرحله تشریفاتی نیست، بلکه یک ابزار کلیدی برای کاهش ریسک پرونده شماست. انجام اصولی، دقیق و متناسب با قوانین کشور مقصد، میتواند مسیر مهاجرت تحصیلی شما را بسیار هموارتر و مطمئنتر کند.






