در سالهای اخیر، روسیه به یکی از مقاصد محبوب برای دانشجویان بینالمللی تبدیل شده است. هزینه پایینتر تحصیل نسبت به بسیاری از کشورهای اروپایی، دانشگاههای معتبر، امکان تحصیل در رشتههای پزشکی و مهندسی و روند نسبتاً ساده دریافت ویزای دانشجویی باعث شده مهاجرت تحصیلی به روسیه برای بسیاری از دانشجویان گزینهای جدی باشد. بهویژه در سال 2026، افزایش ظرفیت پذیرش دانشجویان خارجی در دانشگاههای روسیه باعث شده افراد بیشتری این کشور را برای ادامه تحصیل انتخاب کنند.
در این مقاله، شرایط تحصیل در روسیه، هزینهها، رشتههای محبوب، دانشگاههای برتر، شرایط زبان، ویزای دانشجویی و آینده کاری پس از تحصیل بررسی میشود تا بتوانید تصمیم آگاهانهتری بگیرید.
چرا روسیه مقصد مناسبی برای مهاجرت تحصیلی است؟
روسیه یکی از کشورهای بزرگ علمی جهان است و دانشگاههای آن سابقه طولانی در آموزش علوم پایه، پزشکی، مهندسی و فناوری دارند. یکی از مزایای مهم تحصیل در روسیه، هزینه نسبتاً پایین شهریه و زندگی در مقایسه با کشورهای اروپای غربی یا آمریکای شمالی است.
همچنین بسیاری از دانشگاههای روسیه امکانات خوابگاهی مناسب و هزینههای مقرونبهصرفه برای دانشجویان خارجی فراهم میکنند. از سوی دیگر، دریافت پذیرش تحصیلی در بسیاری از رشتهها نسبت به کشورهای اروپایی آسانتر است.
شرایط پذیرش دانشگاههای روسیه
یکی از دلایل محبوبیت تحصیل در روسیه، سادهتر بودن شرایط پذیرش نسبت به بسیاری از کشورهای دیگر است. برای بسیاری از رشتهها، دانشگاهها آزمون ورودی پیچیدهای برگزار نمیکنند و پذیرش بیشتر بر اساس مدارک تحصیلی قبلی انجام میشود.
دانشجویان معمولاً باید مدرک دیپلم یا مدرک دانشگاهی قبلی، ریزنمرات و پاسپورت معتبر ارائه دهند. در برخی رشتهها مانند پزشکی یا مهندسی ممکن است آزمون ساده علمی یا مصاحبه آنلاین برگزار شود.
بورسیه و شرایط دریافت بورسیه تحصیلی در روسیه
یکی از مزایای مهم تحصیل در روسیه امکان دریافت بورسیه دولتی برای دانشجویان خارجی است. دولت روسیه هر سال تعداد زیادی سهمیه بورسیه ارائه میدهد که معمولاً شامل پرداخت شهریه دانشگاه، امکان استفاده از خوابگاه دانشجویی و کمکهزینه ماهانه محدود میشود. البته هزینههایی مانند سفر، بیمه و بخش زیادی از هزینه زندگی معمولاً بر عهده دانشجو است.
برای دریافت این بورسیه معمولاً داشتن مدرک تحصیلی معتبر، ریزنمرات مناسب و انگیزهنامه قوی کافی است و در بسیاری از موارد نیاز به مدرک زبان روسی وجود ندارد، زیرا دانشجویان ابتدا در دوره زبان (پادفک) شرکت میکنند.
فرآیند دریافت بورسیه شامل ثبتنام در سامانه بورسیه، ارسال مدارک، انتخاب دانشگاه، دریافت پذیرش و سپس اقدام برای ویزای دانشجویی است. شانس دریافت بورسیه روسیه نسبت به بسیاری از کشورهای اروپایی بالاتر است، اما رشتههای پرطرفدار مانند پزشکی رقابت بیشتری دارند.
چه رشتههایی بیشتر بورسیه میگیرند؟
معمولاً رشتههای زیر بیشترین پذیرش بورسیه دارند:
- مهندسی
- علوم پایه
- فناوری
- کشاورزی
- پزشکی
- علوم فنی
هزینه تحصیل و زندگی در روسیه چقدر است؟
هزینه یکی از مهمترین دلایل انتخاب روسیه برای تحصیل است. شهریه دانشگاهها بسته به رشته و دانشگاه متفاوت است، اما معمولاً بین 2,500 تا 6,000 دلار در سال متغیر است. رشتههای پزشکی معمولاً هزینه بیشتری دارند.
هزینه زندگی دانشجویی در شهرهای مختلف روسیه متفاوت است، اما به طور میانگین دانشجو ماهانه بین 300 تا 600 دلار برای مسکن، خوراک، حملونقل و سایر هزینهها نیاز دارد. خوابگاههای دانشجویی معمولاً گزینه اقتصادیتری هستند.
بهترین رشتهها برای تحصیل در روسیه
روسیه در برخی رشتهها شهرت جهانی دارد و بسیاری از دانشجویان خارجی برای تحصیل در این حوزهها اقدام میکنند.
پرطرفدارترین رشتهها شامل:
- پزشکی عمومی
- دندانپزشکی
- داروسازی
- مهندسی مکانیک
- مهندسی هوافضا
- مهندسی نفت و گاز
- فناوری اطلاعات و علوم کامپیوتر
- ریاضیات و فیزیک
به ویژه رشتههای پزشکی در روسیه برای دانشجویان بینالمللی بسیار محبوب هستند زیرا شهریه آنها نسبت به بسیاری کشورها کمتر است.
بهترین دانشگاههای روسیه برای دانشجویان خارجی
روسیه دارای دانشگاههای معتبر متعددی است که در رتبهبندیهای جهانی حضور دارند. برخی از شناختهشدهترین دانشگاهها عبارتند از:
- Moscow State University
- Saint Petersburg State University
- Kazan Federal University
- Novosibirsk State University
- Peoples’ Friendship University of Russia
این دانشگاهها برنامههای آموزشی متنوعی برای دانشجویان بینالمللی ارائه میدهند.
آیا تحصیل در روسیه نیاز به زبان روسی دارد؟
یکی از سوالات مهم متقاضیان این است که آیا تحصیل بدون دانستن زبان روسی امکانپذیر است. برخی برنامهها به زبان انگلیسی ارائه میشوند، اما بخش زیادی از رشتهها به زبان روسی تدریس میشوند.
دانشجویانی که زبان روسی بلد نیستند معمولاً ابتدا در دورهای به نام «پادفک» شرکت میکنند. این دوره یک ساله شامل آموزش زبان روسی و دروس پایه مرتبط با رشته تحصیلی است و پس از آن دانشجو وارد دانشگاه میشود.
ویزای تحصیلی روسیه چگونه دریافت میشود؟
پس از دریافت پذیرش دانشگاه، دانشگاه برای دانشجو دعوتنامه رسمی صادر میکند. با این دعوتنامه میتوان برای ویزای دانشجویی اقدام کرد. ویزای اولیه معمولاً کوتاهمدت است و پس از ورود به روسیه تمدید میشود.
دانشجویان باید پس از ورود، اقامت دانشجویی خود را ثبت کنند و هر سال آن را تمدید نمایند.
امکان کار دانشجویی در روسیه
دانشجویان خارجی در روسیه اجازه کار دارند، اما معمولاً نیاز به دریافت مجوز کار وجود دارد. بسیاری از دانشجویان در مشاغل پارهوقت یا فعالیتهای مرتبط با دانشگاه کار میکنند، اگرچه درآمد کار دانشجویی معمولاً هزینههای زندگی را به طور کامل پوشش نمیدهد.
آینده کاری و اقامت پس از تحصیل
یکی از دغدغههای متقاضیان این است که آیا پس از تحصیل میتوان در روسیه کار پیدا کرد. در برخی رشتهها مانند مهندسی، فناوری و پزشکی امکان پیدا کردن شغل وجود دارد، اما بسیاری از دانشجویان پس از فارغالتحصیلی برای کار به کشورهای دیگر مهاجرت میکنند.
مدرک برخی دانشگاههای روسیه در کشورهای مختلف قابل ارزیابی و معادلسازی است، بنابراین فارغالتحصیلان میتوانند مسیر شغلی خود را در کشورهای دیگر نیز ادامه دهند.
مزایا و معایب تحصیل در روسیه
تحصیل در روسیه مزایایی مانند هزینه پایینتر، پذیرش سادهتر و دانشگاههای علمی قوی دارد. در مقابل، چالشهایی مانند آبوهوای سرد، نیاز به یادگیری زبان روسی و تفاوتهای فرهنگی ممکن است برای برخی دانشجویان دشوار باشد.
جمعبندی
مهاجرت تحصیلی به روسیه در سال 2026 میتواند گزینهای مناسب برای دانشجویانی باشد که به دنبال تحصیل با هزینه مناسب در رشتههای پزشکی، مهندسی یا علوم پایه هستند. با این حال، قبل از تصمیمگیری بهتر است شرایط تحصیل، زبان، هزینهها و آینده شغلی خود را به دقت بررسی کنید تا انتخابی متناسب با اهداف آینده خود داشته باشید.
