مهاجرت تحصیلی به اروپا در سال ۲۰۲۷ همچنان یکی از مهمترین مسیرهای مهاجرت برای دانشجویان بینالمللی خواهد بود؛ اما انتخاب کشور نسبت به چند سال گذشته پیچیدهتر شده است. دیگر نمیتوان فقط با مقایسه رتبه دانشگاهها یا میزان شهریه تصمیم گرفت. هزینه زندگی، اجازه کار دانشجویی، شرایط همراه، بازار کار، سیاستهای جذب دانشجوی بینالمللی و فرصت ماندن بعد از فارغالتحصیلی همگی در انتخاب بهترین کشور برای تحصیل در اروپا نقش دارند.
بر اساس سیاستهای اعلامشده تا سپتامبر ۲۰۲۶، کشورهایی مانند آلمان، فنلاند، بلژیک، هلند و فرانسه همچنان فرصتهای قابل توجهی برای دانشجویان بینالمللی دارند؛ در حالی که ایتالیا نیز بهخصوص برای متقاضیانی که بورسیه و کاهش هزینهها را در اولویت قرار میدهند، گزینه مهمی باقی میماند.
در ادامه بررسی میکنیم که آینده تحصیل در اروپا در سال ۲۰۲۷ چگونه خواهد بود و هر کشور برای چه گروهی از متقاضیان گزینه مناسبتری است.
تحصیل در اروپا در سال ۲۰۲۷ چه تغییری خواهد کرد؟
یکی از مهمترین روندهایی که در کشورهای اروپایی دیده میشود، ارتباط بیشتر میان تحصیلات دانشگاهی و نیازهای بازار کار است. کشورهای اروپایی همچنان به نیروی متخصص در حوزههایی مانند فناوری اطلاعات، مهندسی، انرژی، علوم، سلامت و برخی حوزههای مدیریتی نیاز دارند. به همین دلیل، تحصیل در رشتهای که تقاضای بازار کار بالایی دارد میتواند اهمیت بیشتری نسبت به صرفاً انتخاب یک دانشگاه با رتبه بالا پیدا کند.
همزمان برخی کشورها نسبت به افزایش تعداد دانشجویان خارجی محتاطتر شدهاند. نمونه مهم آن هلند است که دولت این کشور قصد دارد امکان مدیریت ظرفیت برخی دورههای غیرهلندی و حتی محدود کردن پذیرش دانشجویان Non-EU در شرایط مشخص را فراهم کند. در عین حال، دولت هلند همچنان تأکید دارد که بخشهای مهم اقتصاد و اکوسیستمهای فناوری این کشور به استعدادهای بینالمللی نیاز دارند.
بنابراین در سال ۲۰۲۷ احتمالاً شاهد حذف فرصتهای تحصیلی در اروپا نخواهیم بود؛ بلکه رقابت برای رشتهها و دانشگاههای جذابتر بیشتر و انتخاب رشته متناسب با بازار کار مهمتر خواهد شد.
آلمان؛ یکی از بهترین گزینهها برای تحصیل و ورود به بازار کار
آلمان همچنان یکی از مهمترین مقاصد تحصیلی اروپا برای سال ۲۰۲۷ است. بزرگترین مزیت این کشور، ترکیب دانشگاههای معتبر، بازار کار بزرگ و هزینه نسبتاً پایین تحصیل در دانشگاههای دولتی است.
در بسیاری از دانشگاههای دولتی آلمان برای دوره کارشناسی و اکثر دورههای کارشناسی ارشد شهریهای دریافت نمیشود و دانشجو عمدتاً Semester Contribution پرداخت میکند. البته استثناهایی وجود دارد؛ برای مثال دانشجویان Non-EU در دانشگاههای دولتی ایالت Baden-Württemberg معمولاً ۱۵۰۰ یورو در هر ترم پرداخت میکنند و برخی دانشگاههای بایرن نیز امکان تعیین شهریه برای دانشجویان خارج از اتحادیه اروپا را دارند.
مزیت مهمتر آلمان، شرایط بعد از فارغالتحصیلی است. دانشجویان بینالمللی که مدرک خود را از یک دانشگاه آلمانی دریافت میکنند، میتوانند برای اقامت جستجوی کار تا ۱۸ ماه اقدام کنند. در این دوره امکان انجام انواع کار برای تأمین هزینه زندگی وجود دارد و پس از پیدا کردن شغل تخصصی میتوان برای اقامت کاری یا EU Blue Card اقدام کرد.
بنابراین آلمان در سال ۲۰۲۷ بهخصوص برای دانشجویان رشتههای مهندسی، IT، کامپیوتر، علوم پایه، تولید، انرژی و حوزههای صنعتی یکی از جدیترین گزینهها خواهد بود. با این حال، یادگیری زبان آلمانی میتواند شانس ورود به بازار کار را به شکل قابل توجهی افزایش دهد.
فنلاند؛ گزینهای جذاب برای خانوادهها
اگر اولویت متقاضی مهاجرت همراه با خانواده باشد، فنلاند یکی از کشورهای مهمی است که باید برای تحصیل در اروپا در سال ۲۰۲۷ بررسی شود.
دانشجویان Non-EU/EEA برای برنامههای انگلیسیزبان کارشناسی و کارشناسی ارشد معمولاً بین ۸ هزار تا ۲۰ هزار یورو در سال شهریه پرداخت میکنند. بسیاری از دانشگاهها نیز Scholarship یا Tuition Waiver ارائه میکنند، هرچند این بورسیهها رقابتی هستند و معمولاً نباید انتظار داشت تمام هزینه زندگی دانشجو را پوشش دهند.
دانشجویان دارای اقامت تحصیلی اجازه دارند بهطور متوسط تا ۳۰ ساعت در هفته در هر حوزهای کار کنند. یکی دیگر از نقاط قوت فنلاند شرایط همراه است. همسر و فرزندان واجد شرایط میتوانند بر اساس Family Ties برای اقامت اقدام کنند و فردی که اقامت خانوادگی دریافت میکند، حق کار بدون محدودیت دارد.
بعد از پایان تحصیل نیز امکان دریافت اقامت جستجوی کار یا راهاندازی کسبوکار تا حداکثر دو سال وجود دارد.
در نتیجه فنلاند برای متقاضیانی که بودجه متوسط رو به بالا دارند، به مهاجرت خانوادگی فکر میکنند و هدفشان فقط گرفتن مدرک نیست، میتواند یکی از گزینههای مناسب سال ۲۰۲۷ باشد.
بلژیک؛ فرصت کمتر شناختهشده اروپا
بلژیک در مقایسه با هلند و آلمان کمتر مورد توجه دانشجویان ایرانی قرار گرفته، اما برای سال ۲۰۲۷ میتواند یکی از گزینههای جذاب اروپا باشد.
طبق اطلاعات رسمی Study in Flanders، شهریه یک دوره تماموقت ۶۰ واحدی برای دانشجویان Non-EU/EEA در سال تحصیلی ۲۰۲۶-۲۰۲۷ بهطور کلی بین ۵۳۰۰ تا ۱۲ هزار یورو است؛ هرچند شهریه دقیق به دانشگاه و رشته بستگی دارد.
این ارقام باعث میشود بلژیک از نظر هزینه، برای بسیاری از متقاضیان در موقعیتی بین کشورهای کمهزینهای مانند آلمان و کشورهای گرانتری مانند هلند قرار گیرد.
مزیت مهم دیگر بلژیک، Orientation Year یا Search Year بعد از تحصیل است. دانشجویان واجد شرایط Non-EU پس از فارغالتحصیلی میتوانند برای یک اقامت ۱۲ ماهه با هدف پیدا کردن شغل یا راهاندازی کسبوکار اقدام کنند. در این دوره دسترسی نامحدود به بازار کار بلژیک دارند.
برای رشتههایی مانند مهندسی، علوم، داروسازی، لجستیک، زنجیره تأمین، Business و حوزههای مرتبط با فناوری، بلژیک ارزش بررسی جدی دارد.
هلند؛ همچنان جذاب، اما انتخابیتر از گذشته
هلند یکی از بینالمللیترین سیستمهای آموزش عالی اروپا را دارد و تعداد زیادی دوره انگلیسیزبان در دانشگاههای Research University و University of Applied Sciences ارائه میشود. با این حال، تحصیل در هلند در سال ۲۰۲۷ احتمالاً نسبت به گذشته نیاز به انتخاب دقیقتر خواهد داشت.
برای سال تحصیلی ۲۰۲۶-۲۰۲۷، متوسط شهریه دانشجویان خارج از EU/EEA در مقطع کارشناسی حدود ۹ تا ۲۰ هزار یورو و در مقطع کارشناسی ارشد حدود ۱۲ تا ۳۰ هزار یورو اعلام شده است.
یکی از مهمترین نقاط قوت هلند همچنان Orientation Year یا Zoekjaar است. فارغالتحصیلان واجد شرایط میتوانند برای یک اقامت یکساله جستجوی کار اقدام کنند و در صورت پیدا کردن شغل مناسب، مسیر خود را به اقامت کاری مانند Highly Skilled Migrant تغییر دهند.
اما برای ۲۰۲۷ باید یک نکته مهم را در نظر گرفت. دولت هلند در برنامه ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ خود به مدیریت ظرفیت دورههای غیرهلندی و امکان محدود کردن پذیرش Non-EEA در برخی شرایط اشاره کرده است. در مقابل، دولت همچنان جذب استعدادهای بینالمللی را برای قطبهایی مانند Brainport Eindhoven و سایر اکوسیستمهای فناوری ضروری میداند.
بنابراین هلند از بازار خارج نمیشود، اما احتمالاً برای متقاضیانی با رزومه قویتر، بودجه مناسبتر و رشتههای مرتبط با نیاز بازار کار گزینه جذابتری خواهد بود.
فرانسه؛ تحصیل نسبتاً کمهزینه در یک اقتصاد بزرگ
فرانسه نیز یکی از گزینههایی است که برای تحصیل در اروپا در سال ۲۰۲۷ نباید نادیده گرفته شود.
طبق اطلاعات Campus France، شهریه اعلامشده برای سال تحصیلی ۲۰۲۶-۲۰۲۷ در بسیاری از مؤسسات دولتی مشمول سیستم شهریه تفکیکی برای دانشجویان Non-EU حدود ۲۹۰۲ یورو برای کارشناسی و ۳۹۵۰ یورو برای کارشناسی ارشد است. البته شهریه برخی مدارس، Grandes Écoles و برنامههای خاص میتواند بسیار متفاوت باشد.
فارغالتحصیلان واجد شرایط که حداقل مدرکی معادل Master در فرانسه دریافت کرده باشند نیز میتوانند برای اقامت یکساله جستجوی کار یا ایجاد کسبوکار اقدام کنند. این مجوز قابل تمدید نیست و برای تبدیل آن به اقامت حرفهای باید شرایط مربوط به شغل یا کسبوکار رعایت شود.
فرانسه بهخصوص برای دانشجویانی که حاضر به یادگیری زبان فرانسوی هستند میتواند فرصتهای بیشتری ایجاد کند. اگرچه برنامههای انگلیسیزبان متعددی وجود دارد، برای ورود گستردهتر به بازار کار، زبان فرانسه مزیت بسیار مهمی محسوب میشود.
ایتالیا؛ همچنان جذاب برای متقاضیان بورسیه
ایتالیا در سال ۲۰۲۷ نیز احتمالاً یکی از اولین کشورهایی خواهد بود که متقاضیان با تمرکز بر کاهش هزینه تحصیل بررسی میکنند.
علاوه بر بورسیهها و حمایتهای دانشگاهی و منطقهای مختلف، دولت ایتالیا برای سال تحصیلی ۲۰۲۶-۲۰۲۷ نیز بورسیه MAECI را برای دانشجویان خارجی ارائه کرده است. این موضوع نشان میدهد حمایت از جذب دانشجویان بینالمللی همچنان بخشی از سیاست آموزشی و فرهنگی ایتالیاست.
برنامه Invest Your Talent in Italy نیز برای سال ۲۰۲۶-۲۰۲۷ در حوزههایی مانند مهندسی و فناوریهای پیشرفته، معماری و طراحی و اقتصاد و مدیریت ارائه شده و شامل ارتباط دانشگاه با کسبوکار و دوره کارآموزی است.
بنابراین اگر هدف اصلی متقاضی کاهش هزینه و استفاده از بورسیه باشد، ایتالیا همچنان باید در لیست کشورهای مورد بررسی قرار گیرد. با این حال، اگر اولویت اصلی ورود سریع به بازار کار بینالمللی باشد، کشورهایی مانند آلمان یا هلند ممکن است برای برخی رشتهها گزینه قویتری باشند.
جمعبندی
آینده تحصیل در اروپا در سال ۲۰۲۷ همچنان امیدوارکننده است، اما مسیر مهاجرت تحصیلی به سمت انتخابهای هدفمندتر حرکت میکند. صرف دریافت پذیرش دانشگاه دیگر نباید هدف نهایی دانشجو باشد. رشته، هزینه، بازار کار، امکان یادگیری زبان کشور مقصد، شرایط همراه و قوانین اقامت بعد از تحصیل باید از همان ابتدای پروسه اپلای بررسی شوند.
در شرایط فعلی، آلمان از نظر ترکیب هزینه تحصیل و بازار کار، فنلاند برای خانوادهها، بلژیک از نظر نسبت هزینه به فرصت، هلند برای محیط تحصیلی و کاری بینالمللی و فرانسه برای ترکیب دانشگاههای معتبر و هزینه نسبتاً مناسب از مهمترین گزینههای تحصیل در اروپا در سال ۲۰۲۷ محسوب میشوند. ایتالیا نیز برای افرادی که بورسیه و کاهش هزینه را در اولویت قرار میدهند، همچنان انتخاب مهمی است.
در نهایت بهترین کشور برای مهاجرت تحصیلی در سال ۲۰۲۷ کشوری نیست که صرفاً پذیرش گرفتن از آن آسانتر باشد؛ بلکه کشوری است که با بودجه، رشته تحصیلی، شرایط خانوادگی و برنامه بلندمدت فرد برای ورود به بازار کار و اقامت بعد از تحصیل بیشترین هماهنگی را داشته باشد.
