هلند یکی از محبوبترین مقاصد تحصیلی اروپا برای دانشجویان بینالمللی است. ارائه رشتههای متعدد به زبان انگلیسی، کیفیت بالای دانشگاهها و وجود فرصتهای شغلی پس از فارغالتحصیلی باعث شده است متقاضیان زیادی برای تحصیل در این کشور اقدام کنند. با این حال، شهریه دانشگاهها و هزینه زندگی در هلند برای دانشجویان خارج از اتحادیه اروپا نسبتاً بالا است؛ به همین دلیل، دریافت بورسیه هلند میتواند نقش مهمی در کاهش هزینههای تحصیل داشته باشد.
بورسیههای دانشگاههای هلند را میتوان به دو گروه کلی تقسیم کرد: بورسیههای کامل یا نزدیک به فول فاند که شهریه و بخشی از هزینههای زندگی را پوشش میدهند و بورسیههای کمکهزینهای که تنها بخشی از شهریه یا هزینه زندگی سال اول را پرداخت میکنند. این تقسیمبندی در فایل اولیه نیز مورد اشاره قرار گرفته است.
نکته مهم این است که مبلغ، شرایط و حتی فعالبودن بورسیهها ممکن است هر سال تغییر کند. برای مثال، بعضی بورسیههایی که در سالهای گذشته ارائه میشدند، برای سال تحصیلی ۲۰۲۶–۲۰۲۷ متوقف شدهاند یا با ساختار متفاوتی ادامه پیدا کردهاند. بنابراین، نباید صرفاً بر اساس اطلاعات سالهای قبل برای اپلای برنامهریزی کرد.
انواع بورسیه تحصیلی هلند
بورسیههای هلند معمولاً در یکی از سه گروه زیر قرار میگیرند:
بورسیههای فول فاند دانشگاهی
این بورسیهها ممکن است تمام شهریه، هزینه زندگی، بیمه درمانی و حتی هزینه ویزا را پوشش دهند. بورسیه Justus & Louise van Effen دانشگاه دلفت و بورسیه NL-High Potential دانشگاه ماستریخت از مهمترین نمونههای این گروه هستند.
بورسیههای معافیت از شهریه
برخی دانشگاهها شهریه دانشجو را بهطور کامل یا جزئی حذف میکنند، اما هزینه زندگی، مسکن، بیمه و سایر هزینهها بر عهده خود دانشجو باقی میماند. VU Fellowship Programme دانشگاه Vrije Universiteit Amsterdam یکی از نمونههای این نوع حمایت مالی است.
بورسیههای کمکهزینهای
این بورسیهها مبلغ مشخصی را معمولاً در سال اول تحصیل پرداخت میکنند. NL Scholarship در سطح ملی شناختهشدهترین نمونه است. این بورسیه بهتنهایی فول فاند محسوب نمیشود.
بورسیه فول فاند دانشگاه دلفت
بورسیه Justus & Louise van Effen Excellence Scholarship یکی از رقابتیترین بورسیههای هلند برای متقاضیان دوره کارشناسی ارشد است. این بورسیه برای دانشجویان ممتاز بینالمللی پذیرفتهشده در برنامههای دوساله کارشناسی ارشد دانشگاه صنعتی دلفت ارائه میشود.
بورسیه دلفت شهریه کامل دوره کارشناسی ارشد و مبلغی برای پوشش هزینههای زندگی دانشجو را شامل میشود. دانشگاه دلفت در صفحه رسمی خود اعلام کرده است که بورسیههای دوره ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۸ به برگزیدگان اعطا شده و پذیرفته شدهاند.
از نظر سوابق تحصیلی، دانشگاه انتظار دارد متقاضی در میان دانشجویان ممتاز دوره قبلی خود قرار داشته باشد. قرارگرفتن در میان ۱۰ درصد برتر فارغالتحصیلان بهعنوان یک شاخص رقابتی مطرح شده است؛ هرچند ارائه مدرک رسمی رتبه کلاسی الزام قطعی نیست.
برای دوره ۲۰۲۶–۲۰۲۸، آخرین مهلت ارسال درخواست کامل کارشناسی ارشد و مدارک بورسیه، اول دسامبر ۲۰۲۵ ساعت ۲۳:۵۹ به وقت اروپای مرکزی بود. بنابراین متقاضیان ورودی بعدی نیز باید از چند ماه قبل مدارک خود را آماده کنند و منتظر روزهای پایانی نمانند.
در برخی منابع، آیلتس ۷ یا تافل ۱۰۰ بهعنوان شرط ثابت بورسیه دلفت معرفی میشود. با این حال، بهتر است نمره زبان موردنیاز بر اساس صفحه پذیرش رشته انتخابی بررسی شود؛ زیرا شرط اصلی بورسیه، واجد شرایط بودن برای پذیرش در برنامه کارشناسی ارشد و ارائه بهموقع درخواست کامل است.
بورسیه فول فاند دانشگاه ماستریخت
بورسیه Maastricht University NL-High Potential Scholarship یکی از کاملترین بورسیههای کارشناسی ارشد هلند است. دانشگاه ماستریخت سالانه ۲۱ بورسیه کامل به دانشجویان مستعد خارج از اتحادیه اروپا اعطا میکند. این بورسیه از ترکیب منابع مالی دانشگاه ماستریخت و NL Scholarship تشکیل شده است.
پوشش مالی این بورسیه برای سال تحصیلی ۲۰۲۶–۲۰۲۷ شامل موارد زیر بود:
هزینه کامل شهریه دانشگاه، کمکهزینه زندگی به مبلغ ۲۰٬۱۵۰ یورو برای دوره ۱۳ماهه یا ۳۸٬۷۵۰ یورو برای دوره ۲۵ماهه، حدود ۷۰۰ یورو بیمه مسئولیت و درمان، هزینه صدور ویزا و اقامت و هزینه دورههای آمادگی پیش از شروع تحصیل. کمکهزینه زندگی بر اساس مبلغ ماهانه حدود ۱٬۵۵۰ یورو محاسبه شده بود.
متقاضی باید تابعیت کشوری خارج از اتحادیه اروپا، منطقه اقتصادی اروپا، سوئیس و سورینام را داشته باشد و تابعیت دوم اروپایی نداشته باشد. همچنین سن متقاضی در اول سپتامبر سال شروع تحصیل نباید بیشتر از ۳۵ سال باشد.
حداقل معدل اعلامشده برای دوره ۲۰۲۶–۲۰۲۷ معادل ۷.۵ از ۱۰، ۷۵ درصد از کل نمره یا تقریباً ۳ از ۴ بود. دانشگاه همچنین اعلام کرده است که فقط حدود دو درصد از متقاضیان موفق به دریافت این بورسیه میشوند؛ بنابراین داشتن حداقل معدل بهمعنای شانس بالای دریافت بورسیه نیست.
برای ورودی ۲۰۲۶، متقاضی باید تا ۸ دسامبر ۲۰۲۵ برای رشته واجد شرایط اقدام میکرد و پرونده بورسیه را حداکثر تا اول فوریه ۲۰۲۶ تکمیل میکرد. درخواستهای دوره ۲۰۲۷–۲۰۲۸ از اکتبر ۲۰۲۶ باز میشوند و متقاضیان باید تاریخ نهایی را دوباره در صفحه رسمی دانشگاه بررسی کنند.
بورسیه دانشگاه آمستردام
در برخی مطالب قدیمی، بورسیهای با عنوان Amsterdam Excellence Scholarship یا AES و مبلغ ثابت ۲۵ هزار یورو معرفی شده است. اما برای انتشار اطلاعات بهروز در سال ۲۰۲۶، بهتر است بورسیههای دانشگاه آمستردام با عنوان Amsterdam Merit Scholarship یا AMS معرفی شوند.
AMS برای دانشجویان ممتاز خارج از اتحادیه اروپا در نظر گرفته شده است، اما برخلاف تصور رایج، شرایط، مبلغ و ددلاین آن در تمام دانشکدهها یکسان نیست. درخواست بورسیه باید مستقیماً مطابق دستورالعمل دانشکده یا Graduate School مربوطه ارسال شود.
برای نمونه، مبلغ AMS دانشکده حقوق دانشگاه آمستردام برای سال تحصیلی ۲۰۲۶–۲۰۲۷ برابر با ۲۵٬۹۰۰ یورو اعلام شده بود. در دانشکده علوم، یک بورسیه به مبلغ ۲۴٬۸۷۵ یورو برای ورودی سپتامبر ۲۰۲۶ در نظر گرفته شد. در بعضی رشتههای اقتصاد و مدیریت نیز مبلغ بورسیه معادل شهریه بهعلاوه ۵ هزار یورو کمکهزینه اضافی است.
بنابراین، متقاضی نباید یک مبلغ یا ددلاین واحد را برای تمام رشتههای دانشگاه آمستردام در نظر بگیرد. برای مثال، مهلت بعضی دانشکدهها ۱۵ ژانویه و مهلت برخی دیگر اوایل فوریه بوده است.
وضعیت بورسیه اوترخت در سال ۲۰۲۶
بورسیه Utrecht Excellence Scholarship یا UES در سالهای گذشته یکی از بورسیههای شناختهشده دانشگاه اوترخت بود. با این حال، دانشگاه اعلام کرده است که بهدلیل کاهش بودجه، این بورسیه برای برنامههایی که از سال تحصیلی ۲۰۲۶–۲۰۲۷ آغاز میشوند، دیگر ارائه نخواهد شد و درخواست جدیدی برای آن پذیرفته نمیشود.
متقاضیان دانشگاه اوترخت همچنان میتوانند بعضی گزینههای جایگزین را بررسی کنند. یکی از آنها NL Scholarship است که در دانشگاه اوترخت با مبالغ ۵ هزار، ۱۰ هزار یا ۱۵ هزار یورو برای سال اول ارائه میشود. مهلت درخواست این بورسیه برای ورودی سپتامبر ۲۰۲۶، اول فوریه ساعت ۲۳:۵۹ به وقت اروپای مرکزی بود.
گزینه دیگر، بورسیه Law, Economics and Governance International Talent Scholarship یا LEGITS است. این بورسیه برای رشتههای انگلیسیزبان دانشکده حقوق، اقتصاد و حکمرانی ارائه میشود. برای دانشجویان غیراروپایی، بورسیه میتواند شهریه دانشگاه و مبلغ موردنیاز اداره مهاجرت هلند برای یک سال زندگی را پوشش دهد. حدود شش بورسیه LEGITS در هر سال اعطا میشود و امکان تمدید آن برای سال دوم بعضی دورههای دوساله وجود دارد.
بورسیه ملی NL Scholarship
بورسیه NL Scholarship که پیشتر با نام Holland Scholarship شناخته میشد، توسط وزارت آموزش، فرهنگ و علوم هلند با همکاری دانشگاههای تحقیقاتی و دانشگاههای علوم کاربردی تأمین میشود.
مبلغ پایه این بورسیه در سامانه رسمی Study in NL برابر با ۵ هزار یورو است که در سال اول تحصیل پرداخت میشود. این مبلغ بورسیه کامل شهریه نیست و معمولاً فقط بخشی از هزینه تحصیل یا زندگی دانشجو را پوشش میدهد.
شرایط کلی آن شامل داشتن تابعیت خارج از منطقه اقتصادی اروپا، اقدام برای یک دوره تماموقت کارشناسی یا کارشناسی ارشد در یکی از مؤسسات شرکتکننده و نداشتن سابقه تحصیل کامل در هلند است. جزئیات، مبلغ نهایی و ددلاین ممکن است در هر دانشگاه متفاوت باشد. برای مثال، دانشگاه اوترخت مبالغ بالاتری از مبلغ پایه ارائه میکند.
سایر بورسیههای فعال هلند
یکی دیگر از گزینههای مناسب، University of Twente Scholarship یا UTS است. ارزش این بورسیه برای یک سال بین ۳ هزار تا ۲۲ هزار یورو است. برای ورودی سپتامبر ۲۰۲۷، سامانه درخواست از ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ باز میشود و مهلت آن اول آوریل ۲۰۲۷ خواهد بود. این بورسیه لزوماً تمام شهریه و هزینه زندگی را پوشش نمیدهد.
دانشگاه Vrije Universiteit Amsterdam نیز بورسیه VU Fellowship Programme یا VUFP را برای دانشجویان ممتاز غیراروپایی ارائه میدهد. این بورسیه شهریه را پوشش میدهد، اما شامل هزینه مسکن، خوراک، بیمه و زندگی نیست. متقاضیان VUFP بهصورت خودکار برای NL Scholarship با مبلغ ۵ هزار یا ۱۰ هزار یورو نیز بررسی میشوند.
شرایط کلی دریافت بورسیه هلند
هر بورسیه شرایط مخصوص خود را دارد، اما معمولاً داشتن معدل بالا، رزومه تحصیلی قوی، نمره زبان مورد قبول رشته، انگیزهنامه هدفمند و توصیهنامههای معتبر اهمیت زیادی دارد. سوابق پژوهشی، مقاله، پروژه دانشگاهی، تجربه کاری مرتبط و فعالیتهای اجتماعی نیز میتوانند پرونده متقاضی را تقویت کنند.
در بیشتر موارد، ابتدا باید برای رشته دانشگاهی درخواست پذیرش ارسال کنید و سپس با شماره دانشجویی یا حساب کاربری دانشگاه برای بورسیه اقدام کنید. داشتن پذیرش یا قرارداشتن در فرایند بررسی پذیرش معمولاً یکی از پیششرطهای دریافت بورسیه است.
برای بورسیههای جزئی نیز ممکن است از متقاضی خواسته شود یک برنامه مالی واقعی ارائه دهد و نشان دهد که توانایی پرداخت هزینههای باقیمانده دوره را دارد. دانشگاه اوترخت صراحتاً کیفیت و امکانپذیربودن برنامه مالی را یکی از معیارهای ارزیابی NL Scholarship اعلام کرده است.
اشتباهات رایج در اپلای بورسیه هلند
یکی از رایجترین اشتباهات، تصور فول فاند بودن تمام بورسیههای هلند است. بورسیههایی مانند NL Scholarship معمولاً فقط کمکهزینه محدودی هستند و دانشجو باید منابع مالی دیگری نیز داشته باشد.
استفاده از ددلاینها و مبلغهای سالهای قبل، ارسال انگیزهنامه عمومی برای چند دانشگاه، اقدام در روزهای پایانی، مشخصنکردن سیستم نمرهدهی دانشگاه ایران و تمرکز روی تنها یک بورسیه از دیگر اشتباهات مهم هستند.
برای افزایش شانس موفقیت، بهتر است متقاضی همزمان چند دانشگاه و چند نوع بورسیه را انتخاب کند و پرونده هر دانشگاه را متناسب با معیارهای همان بورسیه آماده کند.
سؤالات متداول درباره بورسیه هلند
آیا بورسیه فول فاند هلند برای دانشجویان ایرانی وجود دارد؟
بله. دانشجویان ایرانی بهعنوان متقاضیان خارج از اتحادیه اروپا میتوانند برای بورسیههایی مانند Justus & Louise van Effen دانشگاه دلفت و NL-High Potential دانشگاه ماستریخت اقدام کنند. با این حال، ظرفیت این بورسیهها محدود و رقابت بسیار شدید است.
آیا با معدل متوسط میتوان بورسیه هلند گرفت؟
دریافت بورسیههای فول فاند با معدل متوسط دشوار است. بااینحال، سوابق پژوهشی قوی، تجربه کاری مرتبط، مقاله، توصیهنامه مناسب و انگیزهنامه حرفهای میتوانند بخشی از ضعف معدل را جبران کنند. برای بورسیههای Excellence معمولاً سوابق تحصیلی ممتاز اهمیت اصلی را دارد.
آیا تمام بورسیهها به آیلتس ۷ نیاز دارند؟
خیر. نمره زبان موردنیاز به دانشگاه و رشته بستگی دارد. ممکن است برخی رشتهها آیلتس ۶.۵ و برخی دیگر آیلتس ۷ یا بالاتر درخواست کنند. متقاضی باید صفحه پذیرش رشته را ملاک قرار دهد، نه یک عدد عمومی برای تمام بورسیهها.
بهترین زمان اقدام برای بورسیه هلند چه زمانی است؟
بسیاری از سامانههای پذیرش از ماه اکتبر باز میشوند و ددلاین بورسیههای مهم بین دسامبر تا فوریه است. بهتر است آمادهسازی رزومه، انگیزهنامه، توصیهنامه و مدرک زبان حداقل شش ماه قبل از ددلاین آغاز شود.
جمعبندی
دریافت بورسیه هلند امکانپذیر است، اما بیشتر بورسیههای کامل به تعداد محدودی از متقاضیان ممتاز اعطا میشوند. بورسیه دلفت و ماستریخت از مهمترین گزینههای فول فاند هستند، درحالیکه AMS دانشگاه آمستردام، UTS دانشگاه توئنته، VUFP و NL Scholarship بسته به دانشگاه میتوانند شهریه یا بخشی از هزینههای تحصیل و زندگی را کاهش دهند.
مهمترین نکته برای ورودی ۲۰۲۷ این است که متقاضیان اطلاعات هر بورسیه را مستقیماً از صفحه رسمی همان دانشگاه بررسی کنند. بورسیهها، مبالغ و ددلاینها ثابت نیستند؛ همانطور که بورسیه Excellence اوترخت برای ورودی ۲۰۲۶–۲۰۲۷ متوقف شد و ساختار بورسیه دانشگاه آمستردام نیز اکنون بر اساس دانشکده و رشته متفاوت است. یک انتخاب دانشگاهی هوشمندانه، اقدام زودهنگام و آمادهسازی اختصاصی مدارک، شانس دریافت بورسیه تحصیلی هلند را بهطور محسوسی افزایش میدهد.
